Gayrimenkul piyasasında en sık duyduğumuz cümleler neredeyse ezberdir:“Deniz gören her yer prim yapar”, “Merkeze yakınsa mutlaka değerlidir”, “Buraya yeni yatırımlar gelecek, bu mahalle uçacak”, “Şehir çeperindeki yerler değerlenir”… Oysa gerçek hayat, bu genellemelere pek de uymaz. Yaklaşık 2.600 yıl önce yaşayan ünlü Matematikçi Thales, bilgiye dayalı öngörünün ne anlama geldiğini göstermişti. Onun yağış ve iklim modelleri sayesinde başarılı rekolte ve fiyat tahminleri sağladığı söylenir. Şu an Ege bölgemizde bulunan Milet Antik Kenti’nde, zeytin fiyatları üzerine yaptığı başarılı tahminler ve bu ürün üzerinde vadeli işlemler yaptığı rivayet edilmekte ve hatta sermaye piyasası türev ürünlerinin tarihçesinde anlatılmaktadır. Thales’in kazancı şans değil; bilgiydi. Bugün gayrimenkulde yapılan en büyük hata da tam burada başlıyor:Veriye değil, söylentiye yatırım yapmak. Aynı cadde üzerinde yan yana duran iki daire düşünün. Metrekareleri aynı, manzaraları benzer. Ama biri değerlenirken diğeri yıllarca yerinde sayabiliyor. Neden? Çünkü gayrimenkul, sandığımızın aksine “Türüne göre” değil, kendi özel koşullarına göre değerlenir. Bir taşınmazın değeriyalnızca konumuyla değil; arsa payı, cephesi,altyapı yatırımları,yakın çevredeki fonksiyonlar,kullanım kolaylığı, yasal statüsü… ve hatta bazen gün içindeki insan hareketiyle belirlenir. “Kulaktan dolma” bilgiler bu detayların hiçbirini görmez. “Bu mahalle yükseliyor” der ama hangi sokak yükseliyorsöylemez. “Denize yakın” der ama gürültüyü, erişimi, kullanım konforunu hesaba katmaz. Bilgi ise zahmetlidir. Araştırma ister, yerinde inceleme ister, karşılaştırma ister. Ama tam da bu yüzden kıymetlidir. Thales’in yaptığı gibi, herkesin baktığı yere değil; kimsenin bakmadığı ayrıntıya bakabilenler kazanır. Gayrimenkulde fark yaratan da budur: Genellemeler değil, analiz. Bugün gerçek kazanç; “Şu kişi böyle diyor” cümlesinde değil,“Ben bunun neden böyle olduğunu biliyorum” diyebilmektedir. Çünkü ister Milet’te zeytin presi olsun, ister Urla’da bir ev: Bilgi, hâlâ en kârlı yatırımdır.