Türkiye’de kümes hayvancılığı sektörü 2025 yılının son çeyreğine girerken, et üretimindeki güçlü yükseliş ve yumurta üretimindeki ısrarlı düşüşle birlikte oldukça belirgin bir ayrışma sergiliyor. Ekim 2025 verileri, sektörün dinamiklerinde süregelen bir dönüşümü işaret ediyor: daha yüksek katma değerli, ihracat odaklı ve ölçek ekonomisi avantajı sağlayabilen işletmeler öne çıkarken, maliyet artışına duyarlı yumurta üreticilerinin yıl boyunca küçülmeye gittiği görülüyor. Bu ayrışma, hem küresel beyaz et talebindeki toparlanmanın hem de iç piyasadaki tüketim kalıplarının değişiminin yansıması durumunda. Tavuk Eti Üretimindeki Artışın Arkasında Ne Var? Ekim 2025’te tavuk eti üretimi 247 bin 392 tona yükseldi ve önceki yıla göre %8,7, bir önceki aya göre %8,1 artış kaydetti. Bu artış, tek seferlik bir sıçrama değil; sektör yılın ilk on ayında toplam 2,31 milyon tonluk bir üretime ulaşarak geçen yılın aynı dönemine göre %12,3 daha yüksek bir performans ortaya koydu. Bu güçlü görünümü besleyen faktörler çok boyutlu: 1. İç tüketimde istikrarlı artış Son bir yılda kırmızı ete gelen zamların bütçeleri zorlaması, hane halkını daha uygun fiyatlı beyaz ete yönlendirdi. Türkiye’de kişi başı yıllık kanatlı eti tüketimi 2025’te artış trendine girdi. 2. Turizm sezonunun uzaması 2025 yazı boyunca rekor turist sayıları ve otel/restaurant sektörünün yüksek kapasiteyle çalışması, beyaz et sektörüne beklenenden uzun süreli bir talep desteği sağladı. 3. İhracat pazarlarının toparlanması Özellikle Irak, Çin ve Körfez ülkeleri Türkiye’den beyaz et talebini artırırken, AB dışı pazarlarda lojistik avantajın yeniden güçlenmesi büyük üreticilere rekabet avantajı sundu. 4. Kapasite kullanım oranının yükselmesi Kesimhane ve entegre tesislerde yıl boyunca kapasite kullanım oranı artış gösterdi. Büyük işletmeler yatırım ve modernizasyon projelerini hızlandırarak daha verimli üretim yapmaya başladı. Bu tablo, Türkiye’nin beyaz et sektörünün küresel rekabette yeniden güçlü bir pozisyon arayışında olduğunu, talep dalgalanmalarına rağmen ölçek büyüterek maliyet avantajı yaratmaya çalıştığını gösteriyor. Kesilen Tavuk Sayısı: Üretimin Sürdürülebilir Artışını İşaret Ediyor Ekim ayında 132 milyon 876 bin tavuk kesildi. Bu sayı geçen yılın aynı döneminin %8,3 üzerinde. Ocak–Ekim dönemi toplamı ise 1 milyar 240 milyon adet ile yıllık bazda %10,1 artış gösterdi. Bu eğilim, üretim artışının rastlantısal olmadığını, sürdürülebilir bir şekilde planlandığını ortaya koyuyor. Kesimhane kapasitelerinin genişlemesi ve verimlilik artışı, sektörün 2026 yılına yönelik pozitif beklentilere sahip olduğunu gösteren yapısal bir sinyal niteliğinde. Yumurta Üretimi Neden Küçülüyor? Tavuk eti tarafındaki güçlü görünümün tam aksine yumurta üretiminde belirgin bir daralma söz konusu. Ekim ayında 1,81 milyar adet yumurta üretildi; bu miktar geçen yılın aynı ayından %3,9 daha düşük. Her ne kadar bir önceki aya göre %4,5'lik artış kısa vadeli bir canlanmaya işaret etse de yılın genelinde görünüm negatif: 2024 Ocak–Ekim: 17,75 milyar adet 2025 Ocak–Ekim: 16,27 milyar adet Bu da %8,3’lük ciddi bir düşüş anlamına geliyor. Düşüşün arkasında hangi yapısal nedenler var? 1. Yüksek yem maliyetleri Yumurta üreticileri, dar kâr marjlarıyla çalıştıkları için yem fiyatlarındaki artıştan kırmızı et ve beyaz et üreticilerine göre daha fazla etkileniyor. Yem maliyetleri 2025 boyunca çift haneli artarken, yumurta satış fiyatları bu maliyetleri karşılamakta zorlandı. 2. Yaşlanan sürü ve işletme küçülmeleri Birçok küçük ve orta ölçekli yumurta işletmesi, damızlık yenileme yatırımlarını erteledi. Bu da verim düşüşüne yol açarak üretimi doğal olarak aşağı çekti. 3. İhracat pazarlarında dalgalanmalar Türkiye’nin özellikle Orta Doğu ülkelerine yaptığı yumurta ihracatı zaman zaman lojistik ve siyasi nedenlerle yavaşladı. Bu da üreticilerin kapasite kullanımını sınırladı. 4. İç talepteki yumuşama 2025’in ikinci yarısında hane halkı tüketim davranışlarında tasarruf eğiliminin artması, yumurta talebini bir miktar baskıladı. 5. Sektörde yeniden yapılanma İşletmeler, daha düşük verimli tesisleri kapatma veya küçültme yoluna gidiyor. Bu durum kısa vadede üretimi düşürse de uzun vadede daha verimli bir yapıya geçişin altyapısını oluşturuyor. Sektörün 2026 Görünümüne Dair İlk Sinyaller Ekim 2025 verileri, iki alt sektörün önümüzdeki yıl farklı yönlerde ilerlemeye devam edebileceğini gösteriyor: * Tavuk eti için görünüm → Pozitif Yüksek iç talep + ihracat artışı + ölçek ekonomisi avantajı → Üretimde çift haneli artış olasılığını güçlendiriyor. * Yumurta için görünüm → Temkinli Küçülme eğiliminin 2026’nın ilk yarısında devam edebileceği, sürü yenileme yatırımları ve ihracat koşullarına göre yılın ikinci yarısında denge bulunabileceği görülüyor. Ekonomik Politika Açısından Verilerin Önemi Tarım ve gıda politikası açısından bu ayrışma, karar alıcıların iki kritik konuya odaklanmasını zorunlu kılıyor: 1. Fiyat istikrarı ve maliyet desteği Yem maliyetlerinin kontrolü hem yumurta hem et tarafında sürdürülebilir üretim için kritik. Yumurta üreticileri için ayrıca hedefli bir destek mekanizması gerekebilir. 2. İhracat pazarlarının çeşitlendirilmesi Beyaz et sektörünün büyümesini sürdürebilmesi için yeni pazarların devreye alınması stratejik önem taşırken, yumurta ihracatında lojistik altyapının güçlendirilmesi rekabetçiliği artırabilir. Sonuç: Güçlü Bir Et Sektörü, Daralan Bir Yumurta Sektörü Ekim 2025, kümes hayvancılığı sektöründe yıl boyunca devam eden ayrışmayı bir kez daha net biçimde ortaya koydu: Tavuk eti üretimi rekor seviyelere ilerliyor, Yumurta üretimi ise uzun soluklu bir yeniden yapılanma sürecinin ortasında. Bu tablo, Türkiye’nin tarım ve hayvancılık sektöründe maliyet, talep ve ihracat faktörlerinin nasıl farklı alt sektörlerde tamamen zıt sonuçlar doğurabileceğini gösteren önemli bir örnek niteliğinde.