Ege ve Hacettepe Üniversitelerinden Yeni Bitki Türü

Ege Üniversitesi ve Hacettepe Üniversitesi iş birliğiyle keşfedilen İzmir Göbekotu, Türkiye’ye özgü ilk endemik göbekotu türü olarak literatüre kazandırıldı

İzmir’in Ödemiş ilçesinde gerçekleştirilen bilimsel çalışmalar sonucunda, Batı Anadolu’ya özgü yeni bir bitki türü keşfedildi. Ege Üniversitesi ve Hacettepe Üniversitesi araştırmacılarının ortak çalışmasıyla tanımlanan tür, “İzmir Göbekotu” adıyla literatüre kazandırıldı. Göbekotu Cinsi İçinde İlk Endemik Tür Prof. Dr. Hasan Yıldırım, yeni türün göbekotu cinsi içinde bugüne kadar bilinen tüm türlerden farklı olduğunu vurguladı. Türün taç yaprakları tabana kadar tamamen ayrılmış ve yıldız biçimli bir çiçek oluşturuyor; bu özellik göbekotu cinsi içinde ilk kez gözlemlendi. Yalnızca Ödemiş Ovacık Platosu’nda Yetişiyor İzmir Göbekotu, 1300–1400 metre rakımda, volkanik kaya çatlaklarında yetişiyor. Yakın akrabaları Umbilicus tropaeolifolius ve Umbilicus paniculiformis ise tamamen farklı coğrafyalarda ve kireçtaşı zeminlerde bulunuyor. Bu durum türü ekolojik olarak özgün kılıyor. Genetik Analizler Türün Özgünlüğünü Kanıtladı Türün morfolojik özelliklerinin yanı sıra genetik yapısı da incelendi. DNA analizleri, İzmir Göbekotu’nun yakın türleriyle akraba olmasına rağmen izole bir soy oluşturduğunu ortaya koydu. Bu bulgular, türün bilimsel olarak yeni bir takson olarak tanımlanmasını destekliyor. Anadolu’nun Biyoçeşitliliğine Katkı Göbekotu cinsi dünya genelinde 16 türle temsil ediliyor. Türkiye’de ise bugüne kadar bilinen 7 türün tamamı uluslararası yayılışa sahipti. İzmir Göbekotu’nun keşfi, Türkiye’ye özgü ilk endemik göbekotu türünü bilim dünyasına kazandırdı ve Batı Anadolu’nun biyolojik çeşitliliğinin önemine dikkat çekti. Koruma Önemi ve Gelecek Adımlar Tür yalnızca tek bir lokalitede yaklaşık 550 bireyle sınırlı. Prof. Dr. Yıldırım, Uluslararası Doğayı Koruma Birliği (IUCN) kriterlerine göre İzmir Göbekotu için “Hassas (Vulnerable)” koruma statüsü önerildiğini belirtti. Bu keşif, Anadolu’nun doğal mirasının korunmasının neden hayati olduğunu gösteriyor.