22,20 TL çiğ süt fiyatı üretici için sürdürülebilir değil

Ulusal Süt Konseyi’nin açıkladığı 22,20 TL’lik çiğ süt tavsiye fiyatının, üretim maliyetlerinin altında kaldığı ve sahada krizi derinleştirdiği belirtiliyor

Ulusal Süt Konseyi tarafından 22 Ocak 2026 itibarıyla geçerli olmak üzere açıklanan 22,20 TL çiğ süt fiyatı, üreticilerin gerçek maliyetlerinin altında kaldı. Sektör temsilcileri, fiyatın bu haliyle sürdürülebilir olmadığını ve sahada ciddi zararlar oluştuğunu ifade ediyor. Gerçek Üretim Maliyeti Açıklanan Fiyatın Üzerinde Türkiye genelinde 1 litre çiğ sütün üretim maliyetinin bölgelere göre 24–27 TL aralığında olduğu belirtiliyor. Küçük aile işletmelerinde ise bu rakamın 30 TL’ye kadar çıktığı vurgulanıyor. Maliyet artışının temel nedenleri şöyle sıralanıyor: Yem fiyatlarındaki yükseliş (süt yemi, mısır silajı, saman) Mazot giderleri Elektrik maliyetleri (sağım ve soğutma) Veteriner, ilaç ve suni tohumlama harcamaları İşçilik Finansman giderleri Bu tabloya rağmen belirlenen 22,20 TL çiğ süt fiyatı, üreticinin maliyetlerini karşılamıyor. Yem–Süt Paritesi Alarm Veriyor Süt üretiminin sürdürülebilirliği için 1 litre sütle en az 1,3 kilogram yem alınabilmesi gerektiği biliniyor. Sahadaki güncel tablo ise bunun mümkün olmadığını gösteriyor. 1 litre süt: 22,20 TL 1 kg yem: 13–15 TL Bu hesaplamayla 1 litre süt geliriyle 1,5 kilogram yem dahi alınamıyor. Uzmanlara göre bu durum, üreticinin açık biçimde zararına üretim yaptığını ortaya koyuyor. Krizin Etkileri Sahada Görülmeye Başlandı Mevcut fiyat politikalarının sonuçlarının şimdiden hissedildiği belirtiliyor. Üreticiler şu gelişmelere dikkat çekiyor: Süt inekleri kesime gönderiliyor Damızlık hayvanlar elden çıkarılıyor Süt üretimi azalıyor Orta vadede hem süt hem de et krizinin derinleşmesi riski artıyor Türkiye’de süt üretiminin büyük bölümünün küçük aile işletmeleri tarafından yapıldığına işaret edilirken, mevcut fiyatın bu işletmeleri sistem dışına ittiği ifade ediliyor. Tavsiye Fiyat Sahada Daha da Aşağıya Düşüyor Açıklanan rakamın yalnızca bir tavsiye fiyatı olduğuna dikkat çekiliyor. Birçok bölgede üreticilerin sütünü 20–21 TL seviyesinden satmak zorunda kaldığı belirtiliyor. Buna ek olarak: Soğutma Nakliye Kalite kesintileri gibi kalemlerin de üreticinin gelirini daha da düşürdüğü aktarılıyor. Böylece kâğıt üzerinde bile yetersiz olan fiyatın, sahada fiilen uygulanamadığı vurgulanıyor. Süt Fiyatını Baskılamak Çözüm Değil Sektör temsilcilerine göre çiğ süt fiyatını baskılamak, enflasyonu düşürmek yerine yeni sorunlar yaratıyor. Bu yaklaşımın sonuçları şu şekilde özetleniyor: Üretici üretimden çekiliyor Üretim azalıyor Orta vadede tüketici daha pahalı gıdayla karşılaşıyor Tarımda bu sürecin daha önce defalarca yaşandığına dikkat çekiliyor. Çözüm Önerileri Net Uzmanlar, krizin aşılması için şu adımların atılması gerektiğini vurguluyor: Çiğ süt fiyatı; yem, mazot ve elektrik maliyetlerine endekslenmeli Fiyatlar en az 3 ayda bir otomatik güncellenmeli Bugün için adil fiyatın 27–30 TL/litre aralığında olduğu belirtiliyor Süt primleri zamanında ödenmeli ve maliyetle bağlantılı hale getirilmeli Küçük aile işletmelerine pozitif ayrımcılık uygulanmalı Kooperatifler Güçlendirilmeden Sorun Çözülmez Üreticinin sanayi karşısında tek başına pazarlık gücünün zayıf olduğu vurgulanıyor. Bu nedenle: Soğutma, toplama ve satış süreçlerinin kooperatifler üzerinden yürütülmesi Belediyeler ile kamu kurumlarının süt ve süt ürünlerini doğrudan kooperatiflerden temin etmesi öneriliyor. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 171. maddesinin, devlete kooperatifçiliği geliştirme ve üreticiyi koruma sorumluluğu yüklediği de hatırlatılıyor. Kısaca 22,20 TL çiğ süt fiyatı: Üreticiyi korumuyor Sürdürülebilir değil Küçük üreticiyi sistem dışına itiyor Orta vadede ülkeye daha pahalıya mal oluyor Sektör temsilcileri, “Üretici kazanamazsa üretim durur. Üretim durursa şehirde de süt ucuz olmaz” uyarısında bulunuyor.