Küresel belirsizliklerin damga vurduğu 2025 yılında 18,5 milyar dolarlık ihracat gerçekleştiren Ege İhracatçı Birlikleri (EİB), rakamların sahadaki zorlukları tam olarak yansıtmadığına dikkat çekti. Birlik, 2026 yılı için ihracatçılara “bekleme değil, üretim ve ihracat” çağrısı yaptı.

Ege İhracatçı Birlikleri Koordinatör Başkanı Jak Eskinazi, 2025’in dünya ekonomisi açısından “ılımlı ama kırılgan büyüme” yılı olduğunu belirtti. Eskinazi, ne sert bir resesyon ne de güçlü bir toparlanma yaşandığını, enflasyonun düşmesine rağmen faiz ve borçlanma maliyetlerinin hâlâ yüksek seyrettiğini söyledi.

Artan korumacılık, ticaret bariyerleri ve jeopolitik risklerin küresel ticaret hacmini baskıladığını vurgulayan Eskinazi, bu belirsizliğin 2026’da da devam etmesinin beklendiğini ifade etti.

Eskinazi’ye göre Ege İhracatçı Birlikleri 2025 değerlendirmesi, ihracat rakamlarının korunmasına rağmen şirket kârlılıklarının ciddi biçimde gerilediğini ortaya koydu. Artan üretim ve finansman maliyetleri nedeniyle birçok ihracatçının yurtdışı borçlanmaya yöneldiği, bunun da döviz şoklarına karşı kırılganlığı artırdığı belirtildi.

Özellikle tekstil ve hazır giyim gibi emek yoğun sektörlerde, üretimin Mısır gibi daha düşük maliyetli ülkelere kaydığına dikkat çekildi. Bu süreçte sektörde ciddi istihdam kayıpları yaşandı.

EİB Başkanı Eskinazi, Türkiye ihracatında ara malı ithalat oranının yüzde 60–70 seviyesinde olmasının, katma değeri düşürdüğünü ve dış ticaret açığını beslediğini söyledi. Ana sanayi büyürken yerli tedarik zincirinin aynı hızda güçlenememesinin, uzun vadede katma değerin yurt dışına transferi anlamına geldiğini vurguladı.

EİB’nin 2025 ihracatı 18 milyar 505 milyon dolar olarak gerçekleşti. Ancak Eskinazi, Euro/dolar paritesindeki artışın bu rakam üzerinde belirleyici olduğunu söyledi. Parite etkisinden arındırıldığında, EİB ihracatının 2024’e göre yüzde 1,7 gerilediği ifade edildi.

2022–2025 döneminde konkordato başvurularındaki hızlı artışa dikkat çeken Eskinazi, mevcut politika ve finansman koşulları değişmezse krizin kalıcı hale gelebileceği uyarısında bulundu.

Sektörlerden 2025 bilançosu
Demir ve demir dışı metaller

Ege Demir ve Demirdışı Metaller İhracatçıları Birliği, 2025’te ihracatını 2 milyar 591 milyon dolara çıkardı. Avrupa pazarında rekabetin zorlaştığı, kapasite kullanım oranlarının hâlâ pandemi öncesinin altında olduğu vurgulandı.

Zirai don olaylarının etkisiyle zor bir yıl geçiren sektör, 2025’i 1 milyar 232 milyon dolarlık ihracatla kapattı. Almanya, ABD ve İngiltere başlıca pazarlar oldu.

Sektör temsilcileri, ihracattaki düşüşün 2026’da da sürebileceği uyarısında bulundu. Kapasite kayıplarının derinleştiği belirtildi.

Ege Bölgesi hazır giyim ihracatı yüzde 8 düşüşle 1 milyar 268 milyon dolara geriledi. Buna rağmen birim ihracat fiyatlarının Türkiye ortalamasının üzerinde olduğu vurgulandı.

Hububat, bakliyat ve yağlı tohumlar

Sektör, 2025’te yüzde 23 artışla 1 milyar 185 milyon dolarlık ihracata ulaştı. 2026 hedefi 1,4 milyar dolar olarak açıklandı.

Kuru meyve sektörü 1,7 milyar dolarlık döviz girdisi sağladı. Çekirdeksiz kuru üzüm, kuru incir ve kayısı başlıca kalemler oldu.

Ege Maden İhracatçıları Birliği’nin ihracatı yüzde 6 artışla 1,38 milyar dolara yükseldi. Çin, ABD ve İspanya ilk üç pazar olarak öne çıktı.

Mobilya, kâğıt ve orman ürünleri

Ege Bölgesi ihracatı 914 milyon dolar olarak gerçekleşti. 2026 hedefi 1 milyar dolar.

Birlik, yüzde 7 artışla 1 milyar 840 milyon dolarlık ihracata ulaştı. Levrek, çipura ve Türk somonu öne çıktı.

Tütün sektörü 2025’i yüzde 8,4 artışla 1 milyar 60 milyon dolarlık ihracatla kapattı.

Sofralık zeytinde rekor ihracat yapılırken, zeytinyağında belirsizlikler nedeniyle ciddi düşüş yaşandı. Sektör temsilcileri, öngörülebilir politikaların önemine vurgu yaptı.

EİB yönetimi, öngörülebilirliğin zayıflamasının yatırım kararlarını ertelediğini vurguladı. Mevcut koşullar değişmediği sürece 2026’nın da birçok sektör için “dayanıklılığın zorlandığı” bir yıl olacağı uyarısı yapıldı.